Ἀνοικτή Ἐπιστολή
Ἡ ὀργή τοῦ Θεοῦ ἔφτασε! Ἐν ἀναμονῇ τῶν ἐξελίξεων...
Ἰδιαίτερη αἴσθηση προκάλεσε ὁ νέος σεισμός πού σημειώθηκε τό βράδυ τῆς Τετάρτης 25 Μαρτίου (ν.ἡμ.), ὀκτώ χιλιόμετρα βορειοδυτικά τῶν Καρυῶν. Οἱ μονές οἱ ὁποῖες ἦταν γύρω ἀπό τό ἐπίκεντρο τοῦ σεισμοῦ εἶναι ἡ Ἱερά Μονή Βατοπαιδίου, Χιλανδαρίου, Ζωγράφου, Ξηροποτάμου, Δοχειαρίου καί Σίμωνος Πέτρας. Ἄν καί ὁ σεισμός ἔγινε αἰσθητός καί σέ πολλές ἄλλες μονές, ὅμως στίς παραπάνω ἔχουν ἐντοπιστεῖ οἱ περισσότερες ζημιές.
Τό γεγονός πού προκαλεῖ μεγαλύτερη ἀνησυχία εἶναι ὅτι ἐδῶ καί περίπου 24 μῆνες(!), ὑπάρχει ἀκατάπαυστη σεισμική δραστηριότητα, ἡ ὁποία ἄν καί ὁδηγήθηκε σέ κορύφωση τόν περασμένο Ἰούνιο καί Ἰούλιο, γεγονός πού ἐξέλαβαν οἱ σεισμολόγοι ὡς ἐκτόνωση τοῦ φαινομένου, ἐν τούτοις, ὅμως, μέ τίς πρόσφατες ἐξελίξεις θέτει νέα δεδομένα καί ἀνατρέπει προηγούμενες ἐκτιμήσεις. Πάντως, ἄν καί ἡ κοσμική – ἐπιστημονική προσέγγιση τοῦ πρωτοφανοῦς φαινομένου γίνεται μέ καθησυχαστική διάθεση, γιά εὐνόητους λόγους, θεωροῦμε ὅτι ἡ πνευματική τοιαύτη εἶναι παντελῶς διαφορετική.
Ὡς πιστοί, ὡς ὀρθόδοξοι χριστιανοί, πιστεύουμε ὅτι ὁ Φοβερός Θεός, «ὁ ἐπιβλέπων ἐπί τήν γῆν καί ποιῶν αὐτήν τρέμειν, ὁ ἁπτόμενος τῶν ὀρέων καί καπνίζονται» (Προοιμιακός Ἑσπερινοῦ), εἶναι ἡ γενεσιουργός αἰτία τῶν πάντων. Ἀπό τό χωρίο τοῦ κατά Λουκᾶν Εὐαγγελίου (ΙΒ΄- 6,7): «Οὐχί πέντε στρουθία πωλεῖται ἀσσαρίων δύο καί ἕν ἐξ αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἐπιλελησμένον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς ὑμῶν πᾶσαι ἠρίθμηνται», κατανοοῦμε τήν μεγάλη πρόνοια τήν ὁποία ἔχει ὁ Θεός γιά τήν κτίση καί τά πλάσματά του. Καί αὐτό εἶναι ἀπολύτως κατανοητό, διότι ὡς δημιουργός τῶν πάντων, γνωρίζει τά πάντα, προνοεῖ γιά τά πάντα καί τρέφει τά πάντα. Τίποτα δέν γίνεται χωρίς τήν μεσολάβησή Του, τίποτα χωρίς τό θέλημά Του! Συνεπῶς πῶς εἶναι δυνατόν οἱ σεισμοί νά γίνονται χωρίς τήν συναίνεση καί τήν νεύσει τοῦ Θεοῦ;
Τό ἐρώτημα λοιπόν εἶναι, γιά ποιό λόγο ὁ Φοβερός Θεός, ἐπιτρέπει τέτοια πρωτοφανῆ φαινόμενα νά λαμβάνουν χώρα ἀκόμα καί μέσα στό Περιβόλι τῆς Κυρίας Θεοτόκου. Οἱ ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀπό κοινοῦ ὁμολογοῦν ὅτι πίσω ἀπό τίς πληγές, τίς θεομηνίες, τίς φυσικές καταστροφές, βρίσκεται μία καί μόνη αἰτία∙ ἡ ἁμαρτία. Ἡ ἁμαρτία εἶναι ἡ παράβαση τοῦ Θείου νόμου, ἡ ἀπόκλιση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Τί σημαίνει ὅταν ἕνας ἄνθρωπος ἁμαρτάνει ἀπέναντι στόν Θεό; Φανερώνει ὅτι ἄν καί γνωρίζει ποιό εἶναι τό Θεῖο Θέλημα, ἐν τούτοις ἐκεῖνος λόγῳ τῆς ὑπερηφάνειάς του τό καταφρονεῖ καί πράττει ἐκεῖνο τό ὁποῖο εἶναι στόν ἴδιο ἀρεστό. Δικαίως λοιπόν, ἡ τέλεση ὁποιασδήποτε πράξης ἡ ὁποία ἐναντιώνεται στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὀνομάζεται ἁμαρτία καί ἡ τιμωρία της εἶναι ἡ αἰώνια κόλαση, ἐφόσον δέν ὑπάρχει μετάνοια.
Στό σημεῖο αὐτό, νά προσθέσουμε ὅτι ἡ ἐπιθυμία τοῦ Θεοῦ εἶναι σαφής ὅπως ἀποτυπώνεται στήν πρός Ρωμαίους Ἐπιστολή (ΣΤ΄ 12): «Μή οὔν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι εἰς τό ὑπακούειν αὐτή ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ». Κι ἄν αὐτή ἡ ἐντολή ἰσχύει γιά τούς λαϊκούς, πόσο περισσότερο ἰσχύει γιά τούς μοναχούς οἱ ὁποῖοι ἀφιέρωσαν τήν ζωή τους στό νά ὑπηρετοῦν τό θέλημα τοῦ Θεοῦ καί ὄχι τό θέλημά τους. Γι αὐτό ἀκριβῶς τόν λόγο καί οἱ μοναχοί θά κριθοῦν αὐστηρότερα ἀπό τούς κοσμικούς κατά τήν φοβερά ἡμέρα τῆς κρίσεως, κατά το: «παντί δέ ὦ ἐδόθη πολύ, πολύ ζητηθήσεται παρ’ αὐτοῦ, καί ὦ παρέθεντο πολύ, περισσότερον αἰτήσουσιν αὐτόν» (Λουκ. ΙΒ΄48).
Ὅλα ὡς ἐδῶ, ἀγαπητοί ἁγιορεῖτες τά γνωρίζετε κι ἐσεῖς κάλλιστα καί θέλουμε νά πιστεύουμε ὅτι συμφωνεῖτε. Θέλουμε νά πιστεύουμε, προσέτι, ὅτι συμφωνεῖτε μέ τίς βασικές ἀξίες τῆς μοναχικῆς πολιτείας, ὅτι ἀφήσαμε τόν κόσμο γιά νά κατασταθοῦμε καθαροί στήν καρδιά καί τήν σκέψη, γιά νά ἀφοσιωθοῦμε στήν προσευχή καί τήν μετάνοια, γιά νά καταπολεμήσουμε τά πάθη τῆς φιλαυτίας, τῶν ἐπιθυμιῶν καί τῶν ἀνέσεων πού ἐπιθυμεῖ ἡ σάρκα. Ἀφήσαμε τόν κόσμο, ὥστε κατά τόν Μεγάλο Βασίλειο, οὔτε ἡ φροντίδα τῆς τροφῆς ,οὔτε ἡ μέριμνα τῆς ἐνδυμασίας νά αἰχμαλωτίζει τήν ψυχή, ἀλλά ἀπομακρυνόμενοι ἀπό τίς γήινες φροντίδες, νά μεταθέτουμε ὅλο μας τό ἐνδιαφέρον καί τήν ἐνασχόληση στήν ἀπόκτηση τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν.
Πραγματοποιεῖται ὅμως, ἀγαπητοί ἁγιορεῖτες, αὐτό στίς μέρες μας; Τί ντροπή ἀποτελεῖ νά ἀκοῦμε κοσμικούς νά σκανδαλίζονται μέ τήν χλιδή, τήν πολυτέλεια τήν ἐξεζητημένη ἄνεση καί τήν τρυφηλότητα πού συναντοῦν σέ κάποιες μονές ἤ κελιά, τά ὁποῖα δέν συνάδουν μέ τό πνεῦμα τοῦ μοναχισμοῦ; Τί ντροπή ἀποτελεῖ νά ἀκοῦμε κοσμικούς νά σχολιάζουν, ὅτι οὔτε οἱ ἴδιοι πού ζοῦν μέσα στόν κόσμο καί ἔχουν γυναῖκες καί παιδιά, δέν ἀπολαμβάνουν τόση εὐμάρεια; Ποῦ λοιπόν ἡ ὑλική μας ἔνδεια γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ; Ποῦ ἡ ἁπλότητα, ποῦ ἡ λιτότητα, ποῦ ἡ σκληραγωγία τοῦ μοναχικοῦ βίου; Ἀπεναντίας, ἐδῶ καί δεκαετίες στό Ἅγιον Ὄρος, ὑπάρχει τέτοια ἅμιλλα μεταξύ τῶν διαφόρων μοναστικῶν καθιδρυμάτων στό νά ἐνταχθοῦν σέ κοινοτικά προγράμματα, καί τέτοια σπουδή στό νά διεκδικοῦν ὅλο καί περισσότερα προγράμματα ΕΣΠΑ, ὥστε πλέον διακυβεύεται ἡ ἁγιορείτικη πνευματικότητα. Ναί, γνωρίζουμε ποιός εἶναι ὁ ἀντίλογος ∙ ὅλα γίνονται γιά τίς ἀνάγκες τῶν Ἱερῶν Μονῶν καί τά τεράστια ἔξοδα πού ἀπαιτοῦνται γιά τήν συντήρηση τῶν μεγάλων οἰκοδομῶν.
Ὅμως, σεβαστοί Πατέρες, μήπως τό ἐπιχείρημα αὐτό ἀποτελεῖ πλέον δικαιολογία; Οἱ ἁγιορείτικες μονές, στό διάβα τῶν αἰώνων καί πάντα μέ τήν βοήθεια τῆς Παναγίας στάθηκαν ὄρθια χωρίς τά εὐρωαργύρια, γιατί νά μήν μποροῦν τώρα; Δόξα τῷ Θεῷ ὅλες οἱ μονές ἔχουν περιουσιακά στοιχεῖα, πού πηγάζουν εἴτε ἀπό πανάρχαια αὐτοκρατορικά προνόμια καί βασιλικές προσφορές, εἴτε ἀπό δωρεές πιστῶν, εἴτε ἀπό ἔσοδα προερχόμενα ἀπό τά ἐργόχειρα καί τούς κόπους τῶν μοναχῶν. Συνεπῶς, σέ τί χρειάζεται ἡ ἔνταξη στά ΕΣΠΑ; Μήπως γιά κάποιους τό θέμα τῶν ἀναστηλώσεων ἤ τῶν ἀναπαλαιώσεων, ἀποτέλεσε τήν πρόφαση γιά νά ἀνοίξει ἡ κερκόπορτα τοῦ πάθους τῆς φιλοχρηματίας καί εἰδικά τῶν δυό τέκνων της, τῆς ἐπίδειξης καί τῆς τρυφηλότητας; Καί εἶναι ἀλήθεια ὅτι τά ποσά τά ὁποῖα διακυβεύονται εἶναι τόσο ὑπέρογκα, ὥστε ἀφ' ἑνός ἐγείρονται σοβαρές ὑποψίες μήπως καί ἔχουν γίνει τά γνωστά κόλπα τῶν ὑπερτιμολογήσεων προκειμένου νά δικαιολογηθοῦν τά ἀδικαιολόγητα, ἀφ' ἑτέρου σκανδαλίζεται ὁ κόσμος ὅταν οἱ μονές ἐπικεντρώνονται στόν ἐξεζητημένο καλλωπισμό ἤ στήν ὑπερπολυτελῆ ἀνακαίνιση τῶν κτηριακῶν τους συγκροτημάτων, τήν ὥρα πού συνάνθρωποί μας πεινοῦν.
Ὑπάρχει ὅμως, ἀγαπητοί Πατέρες καί ἄλλη πυώδης πληγή στά σπλάγχνα τῆς Ἀθωνικῆς Πολιτείας. Ἄς θυμηθοῦμε, στό σημεῖο αὐτό, ὅτι οἱ ἅγιοι πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀναφέρουν ὅτι τό κύριο ἔργο τοῦ μοναχοῦ εἶναι ἡ προσευχή. Καί ὄχι ἁπλᾶ ἡ προσευχή, ἀλλά ἡ ἀδιάλειπτη, ἡ καθαρή προσευχή, μέχρι ὁ μοναχός νά κατασταθεῖ δοχεῖο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Πῶς λοιπόν μπορεῖ ὁ μοναχός νά ἀποκτήσει τήν ἀδιάλειπτη προσευχή ὅταν ἀφιερώνει μεγάλο μέρος τῆς ἡμέρας του στό διαδίκτυο καί στά μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης; Ἡ πρόσβαση στό διαδίκτυο εἶναι πρόσβαση στό χάος, στήν ἄβυσσο τῆς ἁμαρτίας. Σίγουρα τό διαδίκτυο ἀναδεικνύει πρωτοφανεῖς καί μοναδικές δυνατότητες στήν ἀνθρώπινη ἱστορία. Ὅμως, τήν ἴδια στιγμή, ἐπίσης γιά πρώτη φορά στήν ἀνθρώπινη ἱστορία, καί ὁ διάβολος ἔχει ὁπλιστεῖ μέ πρωτοφανεῖς καί μοναδικές δυνατότητες γιά νά πολεμήσει τόν ἄνθρωπο καί νά τόν ρίξει τόσο εὔκολα στήν ἁμαρτία. Πρίν ἀπό δεκαετίες, γιά νά εἶχε κάποιος πρόσβαση σέ κάτι ἁμαρτωλό ἤθελε ἐπιμέλεια, προσπάθεια καί ἰδανικές συγκυρίες. Σήμερα, τό πάτημα ἑνός κουμπιοῦ, ὑπερακοντίζει κάθε προηγούμενο ἐμπόδιο. Δέν δαιμονοποιοῦμε τό διαδίκτυο, ὅμως εἶναι γνωστό «τό τῆς ἀνθρωπίνης φύσης τό εὐόλισθον» (ἅγ. Θεόδωρος Στουδίτης). Εἰδικά ὅταν ὁ ἄνθρωπος κυριεύεται ἀπό πάθη καί μάλιστα ἀπό πάθη ἀτιμίας, τότε τό πρόβλημα διογκώνεται. Πῶς λοιπόν ἕνας χριστιανός καί εἰδικά ἕνας μοναχός (πού πολεμεῖται περισσότερο ἀπό τόν διάβολο), δύναται νά φθάσει σέ ἀπάθεια, νήψη καί ἀδιάλειπτη προσευχή, ὅταν ἀφιερώνει ἀμέτρητες ὧρες σερφάροντας ἀνελέητα στό διαδίκτυο, ἤ ἔχει λογαριασμούς σέ ὅλα τά μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης καί μιλάει μέ ὅλους καί μέ ὅλες, ὑποτίθεται γιά νά σώσει τήν ψυχή τους; Ποιά εἶναι ἡ θέση σας σεβαστοί Πατέρες, πάνω στό πρόβλημα αὐτό;
Κατά τούς χρόνους τῆς Βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας, οἱ μοναχοί ὑπῆρξαν οἱ στυλοβάτες τῆς παιδείας, οἱ διατηρήσαντες αὐτήν, μετά τοῦ χριστιανισμοῦ. Ἀπό τίς τάξεις τῶν μοναχῶν προῆλθαν οἱ μεγάλοι καί θεοφόροι πατέρες, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τά δόγματα τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας στίς Οἰκουμενικές Συνόδους καί τήν Ἁγίαν ἡμῶν Πίστιν ἐκράτυναν. Οἱ μοναχοί ὑπῆρξαν ἐξάλλου οἱ κατηχητές, οἱ ἱεροκήρυκες, οἱ κοινωνικοί ἐργάτες, οἱ ὁποῖοι μεριμνοῦσαν γιά τούς πτωχούς, καί οἱ πρωτοπόροι στίς ἐκπολιτιστικές ἐξορμήσεις τοῦ Βυζαντίου. Τά μοναστήρια ἦταν πολύτιμοι φάροι, φρούρια πίστεως, κάστρα Ὀρθοδοξίας, ἀκροπόλεις τῆς Ἐκκλησίας. Σήμερα τί συμβαίνει; Σήμερα, μοναχοί διώκουν μοναχούς γιά θέματα Πίστεως καί τούς ἁρπάζουν τήν μοναστηριακή τους περιουσία. Ἡ Ἱερά Κοινότητα καταπατᾶ βασικά ἀνθρώπινα δικαιώματα μοναχῶν μέ ἀποκλειστικό γνώμονα κατά πόσο οἱ ἐκκλησιολογικές τους τοποθετήσεις συνάδουν μέ τίς δικές της, ἐνῷ πλέον ὁ οἰκουμενισμός διαφημίζεται γυμνή τή κεφαλή, οἱ Ἱεροί Κανόνες ἐπιδεικτικά καταπατοῦνται καί οἱ διατάξεις τῶν ἁγίων Πατέρων περί Ὀρθοδόξου Πίστεως ἀποσιωποῦνται... Καί ὅλα αὐτά ἀπό ἁγιορεῖτες! Σήμερα, ἡ φιλαδελφία, ἔδωσε τήν θέση της στήν μισαδελφία∙ ἡ συμπάθεια, στήν ἀπάθεια ∙ ἡ ἐλεημοσύνη στήν ἀνελεημοσύνη∙ ἡ ἀγωνιστικότητα στόν συμβιβασμό∙ ἡ Ὀρθοδοξία, στόν Οἰκουμενισμό!
Πατέρες, ἡ ἀνοχή τοῦ Ὑψίστου ἐξαντλεῖται καί σύντομα θά λάβει τήν σκυτάλη ἡ τιμωρία. Ὁ Θεός οὐ μυκτηρίζεται. Κι ἄν οἱ κοσμικοί ἔχουν ἀλλοτριωθεῖ, ἤ ἀποξενωθεῖ ἀπό τό Θεῖο Θέλημα, ὑπομονή μπορεῖ καί νά μετανοήσουν. Ἀλλά μοναχοί καί εἰδικά ἁγιορεῖτες, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τά προνόμια ἀπό τίς μοναδικές ὑποσχέσεις τῆς Κυρίας Θεοτόκου γι αὐτούς, νά ἐπιλέγουν μέ τόση ἐπιμονή τήν κακία, τήν ἀδικία, τήν ὑποταγή στίς μεθοδεύσεις, τήν ἀποξένωση τοῦ θείου θελήματος, τήν κοσμική ματαιότητα, τήν στιγμή πού οἱ ἴδιοι ἐπέλεξαν νά γίνουν μοναχοί χωρίς κανείς νά τούς τό ἐπιβάλλει; Ὄχι! αὐτό πάει πολύ... Γι αὐτό ἔρχεται ἡ ὀργή τοῦ Θεοῦ. Γι αὐτό θά ἐκπληρωθοῦν οἱ ἐσχατολογικές προφητεῖες στίς μέρες μας. Γι αὐτό θά δοῦμε τά λόγια τοῦ Κυρίου νά ὑλοποιοῦνται στήν ἐποχή μας. «Πάντες ἐξέκλιναν, ἅμα ἠχρειώθησαν, οὔκ ἔστι ποιῶν ἀγαθόν, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός», ἀναφέρει μέ παράπονο ὁ προφητάναξ, βλέποντας ὅτι ὅλοι εἶχαν παρεκκλίνει ἀπό τήν ὀρθή ὁδό. Ὅλοι εἶχαν γίνει διεφθαρμένοι καί ἀχρεῖοι. Δέν ὑπῆρχε κανείς, πού νά ζητεῖ τό ἀγαθόν, δέν ὑπῆρχε οὔτε ἕνας. Κι ὅλα αὐτά στήν ἐποχή ἐκείνη. Συλλογιστεῖτε τί ἰσχύει σήμερα. Γι αὐτό ὁ Κύριός μας ἀναρωτήθηκε, ὅταν θά ἔρθει ἄραγε θά εὕρη τήν πίστη ἐπί τῆς γῆς;
Στήν Ἁγία Γραφή, στό βιβλίο τοῦ Δανιήλ, περιγράφεται ἕνα ἱστορικό γεγονός. Ὁ βασιλιᾶς τῆς Βαβυλῶνος Βαλτάσαρ ἕνα βράδυ γλεντοῦσε στό παλάτι του μέ ὅλο τόν συρφετό τῶν μεγιστάνων του καί τῶν παλλακίδων καί γυναικῶν του. Διέταξε κάποια στιγμή νά φέρουν καί τά ἱερά σκεύη τοῦ Ναοῦ τῶν Ἱεροσολύμων, πού τόν εἶχε συλήσει ὁ πατέρας του ὁ Ναβουχοδονόσωρ, τά ὁποῖα ἄρχισαν νά τά χρησιμοποιοῦν καί νά πίνουν σέ αὐτά βωμολοχῶντας. Μέ σκοπό βλάσφημο ἤθελαν νά χλευάσουν καί νά ἐμπαίξουν τόν Θεό τῶν Ἰουδαίων καί παράλληλα νά ὑμνολογήσουν τούς δικούς τους ψευδοθεούς. Μέσα στό παραλήρημα τῆς ἀκολασίας ἔξαφνα ἐμφανίζεται ἕνα χέρι Ἀγγέλου τοῦ ὑπαρκτοῦ Θεοῦ νά γράφει στόν τοῖχο τίς λέξεις: « Μανῇ, θεκέλ, φάρες», πού σήμαιναν: «ἐμετρήθης , ἐζυγίσθης καί εὑρέθης ἐλλιπής». Ἔντρομος ὁ βασιλιᾶς ζήτησε τόν προφήτη Δανιήλ, προκειμένου νά ἑρμηνεύσει τίς λέξεις – κλειδιά. Ἡ ἑρμηνεία του ἦταν ὅτι ὁ ἀληθινός Θεός τόν μέτρησε , τόν ζύγισε καί τόν βρῆκε ἐλλιπῆ καί ὅτι ἡ βασιλεία του ἐπρόκειτο νά διαλυθεῖ καί νά πέσει σέ ἄλλα χέρια. Τό ἴδιο βράδυ, πρίν τελειώσει τό γλέντι τῆς ἀνομίας, εἰσέβαλαν οἱ Μῆδοι καί οἱ Πέρσες καί κατέσφαξαν ὅλους καί τόν ἴδιο τόν Βαλτάσαρ.
Μήπως ἅγιοι πατέρες, κάτι παρόμοιο ἐπίκειται νά πραγματοποιηθεῖ καί στίς μέρες μας; Μετά ἀπό τόση καταφρόνηση στίς ἁγιοπατερικές ἐντολές, μετά ἀπό τόση ἀμέλεια στήν τέλεση τῶν μοναχικῶν καθηκόντων, μετά ἀπό τόσα ἔτη μισαδελφίας, σκληρότητας καί ἀδικίας, μήπως ἡ ὑπομονή καί ἡ μακροθυμία τῆς Θείας Δικαιοσύνης, ἐξαντλήθηκε; Καί ὄχι ἁπλᾶ ἐξαντλήθηκε, ἀλλά ὁ Θεός προσμετρῶντας καί τήν ἐν γένει κατάσταση στό Ἅγιον Ὄρος, κάποιους ἁγιορεῖτες «ἐμέτρησε, ἐζύγισε καί εὗρε ἐλλιπεῖς», σηματοδοτῶντας μέ τούς σεισμούς τήν ἀπόφασή του νά ἐπέλθουν κοσμογονικές ἀλλαγές τόσο ἐντός τοῦ Ἁγίου Ὅρους, ὅσο καί ἐκτός αὐτοῦ; Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.
Εὔχομαι καλή μετάνοια σέ ὅλους καί Καλή Ἀνάσταση!
Ευχέτης προς Κύριον,
Ο ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ
